ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ವಿಚಾರಧಾರೆ, ಸಮಾನತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ ಹಾಗೂ ಕೊಂಕಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಚಿಂತಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಪ್ರೊ. ಕೆ. ಡಿ. ಮಂತ್ರೇಶಿ ಅವರು 78 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಂತ್ರೇಶಿ ಅವರು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಬೋಧಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಕನಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವುದು ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆಯ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧಿಕರಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಮಂತ್ರೇಶಿ ಅವರು ಕೊಂಕಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಚಳವಳಿಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜೀವನ, ಹೋರಾಟ, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬುದ್ಧನ ಕರುಣೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ತಾವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾರ ಬುದ್ಧ ವಿಹಾರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಧಮ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವವಿತ್ತು.
ವಯಸ್ಸು 78 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರೂ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಮಾತ್ರ ಕುಂದಲಿಲ್ಲ. ಅನಾರೋಗ್ಯ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿ, ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಪ್ರೊ. ಕೆ. ಡಿ. ಮಂತ್ರೇಶಿ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಶಿಕ್ಷಣ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿಚಾರಧಾರೆ, ಬೌದ್ಧ ಧಮ್ಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎನ್ನಬಹುದು. ಅವರು ಬೋಧಿಸಿದ ಪಾಠಗಳು ಕೇವಲ ತರಗತಿಯ ಗೋಡೆಗಳೊಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಬದುಕಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಚಳವಳಿ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ವಲಯಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೂ ದಾರಿದೀಪವಾಗಲಿದೆ.
ಪ್ರೊ. ಕೆ. ಡಿ. ಮಂತ್ರೇಶಿ ಅವರ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವರು ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾರಿದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್–ಬುದ್ಧರ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅವರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿ. ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು, ಶಿಷ್ಯರು, ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್–ಬೌದ್ಧ ಚಳವಳಿಯ ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯ ದುಃಖವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯಲಿ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
ಪ್ರೊ. ಕೆ. ಡಿ. ಮಂತ್ರೇಶಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ.